Terug naar nieuwsoverzicht

Jonge hengsten lichting 2015

DE ZWAKSTE SCHAKEL DOET DE KETTING BREKEN.

 Jonge hengsten lichting 2015

* D.G.Wiersma, Leeuwarden.
  
Wat bij het aanwijzen van fokhengsten belangrijk is.  
Allereerst een correct  exterieur , het modern zijn in type, gepaard aan een krachtige en lichtvoetige beweging van achter naar voren. Gunstig is als de hengst aanleg laat zien voor “gaan zitten” achter en rijzen in de voorhand. Het mooiste is dat deze eigenschappen minstens drie generaties aanwezig zijn. Belangrijk is  dat hengsten  verder aan de volgende  eisen voldoen:
I. Sterk verervende vaders.
II. Sterk verervende moedersvaders
III. Sterk verervende moeders en moederlijnen.
IV. Dat ze de inteelt in het top segment doen dalen.
De echt aller zwakste schakel blijft de zwak bespierde en daardoor minder stabiele, knie waardoor ,zeker bij belasting onder zadel of aangespannen,veel  hengsten afvallen.
Ook de stap kan de zwakste schakel zijn en tot afkeuring leiden.
De lichting hengsten 2015, aangewezen voor het vervolgtraject met Johan Hamminga, bestaat uit 29 dieren. In schema de invloed per hengstenlijn.
                                                                 hengstenlijn   vaders   moedersvaders (aantal).
                                                                Wessel                3              3
Aangewezen hengsten:                              Jochem             15             8 
                                                                 Hearke               7             12
                                                                 Ygram                1              1
                                                                 Gerke                 1              5
                                                                 Ritske                 2              0
Lijn van WESSEL: 3

Thorben is de enige leverancier. Hij is belangrijk om zijn moederlijn, zijn sportprestaties en relatief vrije bloed, maar het meest om zijn beste stap( cijfer: 8). In de primering van zijn veulens was hij bovengemiddeld. In de kampioensring jonge hengsten was hij bij de laatste vier en eerste in rubriek 6 bestaande uit negen hengsten.  Zijn zonen:

Cat. 215: Thorben X Jasper X Nykle X Mark X Neenke, model- preferent. (Stam 110).
De jonge Jasper moeder is ster en sport. Ze heeft één dochter voorlopig kroon en één dochter ster. De grootmoeder heeft negen sterkinderen. De hengst heeft met Jasper en 2X Nykle twee verervers van beweging. De merrie Neenke was een fraaie harde, toen al moderne, merrie die uitmuntend fokte. De jonge hengst van 1.62 is mooi in de verhoudingen; mocht iets meer lengte in het zijaanzicht hebben. Zijn sierlijke front zou gebaat zijn bij een langer voorbeen. Hij stapt ruim en zet ook het voorbeen ver vooruit. In draf is hij hoog van de vloer en is er aanleg voor gaan zitten.
                                                                                                                                    
Cat.217: Thorben X Tsjerk X Ygram X Lammert X Doet, ster en preferent (stam 50).
Ook hier een moeder die ster en sport  is met drie dochters  die stermerrie zijn. De grootmoeder is ster, preferent en prestatie. De overgrootmoeder heeft zes dochters preferent!
Deze Thorben heeft iets superieurs,  is fraai gelijnd, gesloten  in zijn bouw en luxe, mee dankzij een fraai front; maat 1.64. In stap is hij actief, soepel en voldoende ruim. In draf kan hij versnellen en mag daarbij nog iets meer gaan zitten.

Cat.221: Thorben X Rindert X Djurre X Hearke X Freark X Rolanda model-pref. (stam 61).
Hier staan toch maar even vijf hengsten en een stammoeder die allen beweging vererfden.
Door de bloedopbouw is deze Thorben – maat 1.63- wat forser, ook in  de hals. Die hals staat er mooi op, mocht iets meer nek hebben. Het voorbeen is voldoende lang. Hij stapt krachtig en ruim met schwung. De draf is ruim, er is aanleg voor gaan zitten, maar  het mag soepeler.

Lijn van JOCHEM: 15; Tsjalle: 7.
TSJALLE is als reserve kampioen van de oudere hengsten, als leverancier van zeven zonen voor Ermelo en vooral als vader van de kampioen 2015 Jehannes, een superieur vaderdier. Als sportpaard was hij uitmuntend.
Een belangrijk facet in de fokkerij van Friese paarden is het modern en luxe  zijn. Daarin ligt de waarde van het Jochem bloed. Tsjalle met (2x Tamme/ 3X Jochem) levert een waardevolle bijdrage. In de vererving van lengte voorbeen en ruimte in de stap (Mintse !) vraagt hij om compensatie. Zijn kandidaten voor Ermelo:
                                                                                                                      
Cat. 46: Tsjalle X Sape X Sierk X Djurre (Romkje ster en pref); stam 49.
Heel positief is de kroon moeder met een beste IBOP met 8  op stap.  Tsjalle heeft compensatie nodig inzake de ruimte in stap- niet in vlijt!- de moeder en Sierk kunnen daaraan bijdragen. De maat van moeder 1.64 en van de grootmoeder 1.65 compenseren de zwakkere hoogtemaat vererving van Tsjalle. Inzake de lengte van de hals draagt Tsjalle bij aan het tekort op dit punt bij Sape.
Deze hengst  heeft  een fraai model, is luxe, fraai in hals- nek!- hoofd. Hij stapt door het lijf met muzikale beat (Anky van Grunsven) en draaft , krachtig van achteren naar voren en hoog van de vloer. De hengst is heel elastisch.

Cat 47: Tsjalle X Dirk X Oege X Herke; stam 19
De hengst is 1.61 en met de hengsten hierboven is dat ook de erfelijke aanleg.
De merrielijn is die van Bikkel. De moeder heeft drie sterren, de grootmoeder twee.
Door zijn luxe een deftige hengst die in bouw en beweging wat royaler mocht zijn.

Cat. 226 Tsjalle X Beart X Rypke X Wessel: Ourenske ster- pref. (Stam 161)
De moeder is model, de grootmoeder ster preferent. Uit de korte lijn komt de imponerende en elastische hengst Gerben, die op de keuring wel hoger had mogen staan.
De Tsjalle zoon heeft een fraai type, is gesloten in de bouw en luxe. Hij stapt, met dank aan Beart, ruim maar kan daarin vlijtiger. De draf is ruim en soepel, maar moet nog meer onder de massa.

Cat. 229: Tsjalle X Ielke X Jurjen: Ankje f Fjildsicht, model pref 8*
Vader en moeder komen uit dezelfde merrielijn. We noemen dat een inteelt in de moederlijn. 
Uit de lijn komen Feitse,  Tsjalle en Thorben.
Een hoogbenige en moderne hengst met een fraaie bovenlijn; veel schoft, en een rijk front. De stap kon royaler, in draf is hij soepel, kan hij schakelen, maar mocht hij meer gaan zitten.

Cat. 231 Tsjalle X Andries X Oege X Hearke: Klasina, ster- preferent; stam 25
De moeder is 1.59, kreeg 4X een 2e premie, buiten deze zoon is nog weinig bekend over haar fokkracht. Maar vanaf de grootmoeder  model- preferent 9* is het klasse.
Deze Tsjalle is met een maat van 1.66 grootramig, toont forser ook in het beenwerk. Hij is mooi in hoofd en hals. In draf  is hij soepel en in balans, maar mocht het achterbeen iets sneller aantreden en verder onder de massa.


Cat. 234: Tsjalle X Ulbert X Foppe X Jochem X Franciska  D, model-pref.; stam 25.
Francisca D was een van de vijf model dochters van de legendarische Vesta.
Foppe is een  zwakkere schakel.
De stralende luxe van Francisca D was in deze nazaat te zien. Hij is heel deftig door zijn fraaie hals en blije uitstraling. Zijn voorbeen is wel redelijk lang. De kruislengte mocht langer. Hij stapt vierkant en actief, maar het mag ruimer. In draf is er ruimte en lichtvoetigheid, maar daarbij kan hij nog meer achter gaan zitten en voor rijzen.

Cat.235: Tsjalle X Jasper X Leffert ; stam 44 
De moeder is kroon en sport, en met Tsjalle gaf ze twee sterren. De grootmoeder is preferent. Uit de lijn kwam de hengst Ouke.
De jonge hengst heeft met Jasper en Leffert namen  met een goede klank op de stamboom. Hij is mooi in de verhoudingen en het front staat er mooi op met goede neklengte; de insnoering hoofd -hals mocht iets lichter. Hij stapt soepel en vlijtig. De draf toont hij blij met inzet en zweefmoment; hij kan schakelen en buigt goed in de sprong.

Overige hengsten  uit de JOCHEM-lijn:

Cat 6: Meinse X Sytse X Ygram X Lammert, stam 50
Deze hengsten hebben nog veel landbouwtype in hun erfelijk pakket.
De zoon van Meinse mocht grootramiger, hij is goed in de verhoudingen met lengte in het kruis. Hij mocht iets meer schoft hebben en soepeler op de lendenpartij zijn. Ook  een langer voorbeen en lichter hals zou wenselijk zijn. De stap is ruim, maar kan actiever. In de ruime draf  zou hij hoger van de vloer en meer onder de massa moeten komen. Een sterkere bespiering van de knie kan gunstig werken. Sytse is qua erfelijke aanleg minder positief.

Cat 67 Onne X Rindert X Fabe X Setske ster-pref prest. (moeder van Beart)
Na de jonge moeder is het een lange rij preferenten. Een mooi voorbeeld dat ook de beste  fokkers, door de inteelt gedwongen, een toevlucht tot Fabe namen. 
De jonge hengst heeft allure in het front, een eigenschap die Onne goed vererft. In de verhoudingen zag ik graag minder lengte in de rug, en meer in de achterhand en breder schouder. De stap is ruim maar kan resoluter. In draf  mag het achterbeen meer onder de massa en aanleg tonen voor verzameling.

Cat. 96  Aan X Fabe X Leffert X Hearke; stam 92
Het  Fabe bloed blijft  nuttig en nodig. Moeder en grootmoeder hebben één  dochter ster.
We zien graag meer preferenten.
De hengst heeft een moderne massa, is gelijnd, heeft lengte in het voorbeen. De  stap toont hij stabiel, correct en met impuls. De draf toont hij met allure en in balans, de sprong kon nog iets meer buigen en hij mag, vanuit verzameling, wat hoger  van de grond draven.

Cat. 142 Norbert X Beart X Krist X Leffert X Frans; stam 2
In de basis van de oude stam 2 staan de klinkende namen van Zierda M/P en Eeldertje M/P.
Krist is qua erfelijke aanleg een onzekere factor. 
Een hengst met hengstenuitdrukking, met veel allure en temperament.  Hij toont een ruime stabiele stap, de draf is actief van achter naar voor, hij heeft aanleg voor schakelen en buigt in de sprong. Maar ook hier is de zwakke schakel de knie die in stabiliteit moet groeien. Dat en zijn temperament vragen veel kracht als de belasting in het werk er bij komt.

Cat. 143  Norbert X Fridse X Heinse X Jildert; stam 128.
Stam 128 heeft al veel hengsten geleverd; o.a. Leffert en Reinder.
Vergeleken met de vorige hengst is deze minder modern. 
Men gunde de hengst zo van harte de opdruk en de manier van draven van Norbert.
Nu is het meer het beeld van Nammen, via Fridse.
Een goed voorbeeld dat het moderne nog lang niet fokvast is. 

Cat. 166  Maurus  X Beart X Piter X Djurre; stam 50.
Bij Maurus, die op onderdelen verbetert, past een hengst als Beart die breed goed vererft.
Ook Piter is niet de sterkste vererver. Moeder en grootmoeder kunnen ook beter vererven.
De zoon van Maurus is voldoende modern, meet 1.64, heeft veel front, met lengte in de nek. Het voorbeen kon langer en het achterbeen iets meer onder de massa staan. Hij stapt ruim en actief maar  de ruime draf kan meer van achteren naar voren verlopen.

Cat. 168:  Reinder X Heinse X Hearke X Teake; stam 138.
De moeder kreeg 4X een eerste premie, is ster en preferent en leverde een beste IBOP.
De grootmoeder kreeg drie dochters ster en de overgrootmoeder is preferent.
De Reinder zoon van 1.65 is een fraai gelijnd rijpaard met een mooie gebruikshals. Hij stapt goed, maar nog iets ruimer zou mooi zijn.  In draf toonde hij veel lossigheid en sprongbuiging. Als de kracht toeneemt zal dat zijn prestaties gunstig beïnvloeden.

Cat. 278:  Wimer  X Brandus X Tamme X Peke; stam 8.
Wimer liet zich op deze keuring best zien en nam deel aan de kampioenskeuring.
De moederlijn  is dezelfde als die van Sierk. De jonge moeder had 2X een eerste premieveulen. Iets meer preferenten in de moederlijn zou mooi zijn geweest.
De Wimer zoon van 1.63  heeft een mooi exterieur. Er is ruimte in stap en draf. Hij beweegt goed van achteruit. In draf mag hij nog wat meer rijzen. Laten we hopen dat het lukt als de kracht toeneemt

Hengsten uit de lijn van HEARKE: 7

In deze lijn probeert de jury, buiten Beart om, andere zonen van Jasper een kans te geven. Dat lukt dit jaar met drie zonen van Dries en drie van Uldrik Toen Dries zijn verrichtingsexamen deed was ik laaiend enthousiast. Maar als fokhengst lukt het minder.
Bij de zonen van Dries schort het vaak aan maat en voorbeenlengte. Haitse is superieur in de sport: Prix st Georges. Maar een zoon heeft hij nog niet.Uldrik, kampioen in 2010 en 2011,  kwam met zeer hoge cijfers uit de verrichtingen: 7,5 stap; 9,5 draf en 8,5 op rij-men en tuigproef.  Wat zouden we dat graag zien in zijn nafok!
Voor Jisse, Tjalbert, Haitse, Pier en Maeye was er nu geen succes. Vooral omdat Jisse vrij is van Wessel en Jochem bloed was het jammer dat zijn zonen cat. 3 en 129, uit de moeder van Wimer, tekort schoten in exterieur en 129 ook in stap.  Van de absolute tophengst Beart kreeg één zoon de kans. Maar hij heeft al zes zonen en wat als er hengsten bijkomen uit zijn dochters?

Cat. 28; Dries X Fabe X Fetse X Piter: Aukje Boszorg M/Pref ; stam 50
De moeder is model en sport; de  grootmoeder model en preferent en dan volgt Aukje voornoemd. Zij is moeder van Stendert. De erfelijke aanleg voor modern kan groter.
Deze hengst is wel groot – 1.66- is modern en  heeft een mooi front met lengte in de nek en een mooie insnoering hoofd-hals. In het middenstuk is hij iets gezonken (Fabe). Zijn voorbeen mocht langer. In stap is  hij voldoende ruim, de ruime draf mag met meer stuwing onder de massa.

Cat 104: Dries X Sape X Abe X Nykle; stam 94.
De vier hengsten op rij zijn niet verervers van maat. Moeder en grootmoeder zijn 1.60.
Voor de moeder- 2007- is dit de eerste ster, grootmoeder heeft uit tien veulens twee sterren.
De jonge hengst meet 1.60. In type mocht hij meer rek in zijn lijf hebben, groter zijn, ook lichter in massa en in hals. Hij heeft een ruime correcte stap en in draf stuwt hij sterk onder de massa.

\Cat. 105 Dries X Tsjerk X Oepke: Puck ster- pref 10*;stam 65
De moeder heeft vier dochters ster, waaronder twee van Dries.
De grootmoeder is prima met 10 sterren, op haar volgt de Lammert merrie Wardi, ster.pref.
De hengst van 1.64 mocht iets rijker in type zijn, de hals die er goed op staat mocht slanker en het voorbeen langer. Hij draaft graag groot, gaat zitten, maar moest met meer gemak schakelen.

Cat. 259  Uldrik X Fetse X Jurjen X Warna, ster en pref;stam 83
In de basis van de stam zijn Oene en Nanne, om de Ynte invloed, mooie namen. De moeder van 1.60 heeft nog geen ster kinderen; de grootmoeder twee uit tien en in 2013 een 1e premie veulen (Jerke). De nafok van beide merries kon wat overtuigender. 
De hengst heeft een mooie maat van 1.64, is goed in de verhoudingen, mocht iets dieper in de flank. Hij stapt en draaft ruim, maar het zou wat stabieler en lichtvoetiger mogen. Meer bespiering van de achterhand zal daarin gunstig zijn.

Cat. 262 Uldrik X Feitse X Nykle X Herke X Maeyeblomke ster;stam 22
De moeder heeft drie veulens met een 2e premie; grootmoeder op 14 veulens 2 ster. In de moederlijn zien we graag meer maat en preferente merries. Feitse en Nykle zijn positief.
Deze Uldrik , maat -1.65-,is mooi gelijnd, heeft een lang voorbeen. Hij mocht iets rijker in type en in het beenwerk  fijn-harder. De stap is ruim en kan vlijtiger. De draf is ruim maar kan lichtvoetiger en hoger van de vloer.
                                                                                                    
Cat. 268: Uldrik X Tsjalke X Jacob X Oege;stam 25
De kroonmoeder- 1.63- had in 2014 een 1e premie veulen van Epke. De grootmoeder is ster en sport. Zij heeft één sterdochter. 
In type vond ik dit de mooiste Uldrik; hij is correct gebouwd  en toont een deftig totaalbeeld.
In stap en draf is hij ruim en in draf hoog van de vloer, dan mag de beweging nog meer onder de massa.

Cat. 83: Beart X Anton X Jelmer X Reitse ; stam 15
De moeder, maat 1.63, is stamboek, maar heeft  acht sterren: zeven van Beart en één van Norbert. 
Deze Beart zoon heeft een mooie bovenlijn, is goed in de verhoudingen en heel deftig qua model.  De stap is regelmatig en ruim. De draf is ruim komt onder de massa, maar daarbij mag hij nog meer gaan zitten. Een sterkere achterhand  zal daaraan bijdragen.

Uit de lijn van YGRAM: 1.

Het lijkt me nuttig dat, indien mogelijk, hengsten lijnen blijven; ook deze.
Er is één kandidaat.

Cat 4: Maurits X Olof X Jochem: Wieke fan Hylpen ster-pref 6*; stam 15
De combinatie Olof X Jochem is in deze lijn en vaker een succes. Olof versterkt de stap en Jochem het front en lange voorbeen. De moeder is preferent met een dochter model en sport, 3 ster en had in 2014 een eerste premieveulen.
Eise is een sterk gebouwde, goed gelijnde hengst van 1.66, met mooie verhoudingen en een mooi  front. De insnoering hoofd hals mocht iets lichter. De hengst stapt, mits ontspannen, vlijtig en net ruim genoeg; gehaast is hij minder ruim. In draf gaat hij vanaf de eerste pas zitten en komt hij achter hoog en is hij ruim naar voren.


Uit de lijn van  GERKE:1
Omdat  Fabe vrij is van Wessel, Hearke en Jochem (!) blijft zijn bloed belangrijk.
                                                                                                                                        
Cat. 15: Fabe X Felle X Anton X Hanneke Boszorg M/P;stam 50                         
De moeder heeft drie dochters ster, de grootmoeder vijf .Beide hebben een maat van 1.61.
Deze zoon van Fabe van 1.67 is zeer luxe. Superieur is zijn koninklijke front met een lange slanke hals,veel lengte in de nek en een sprekend klein hoofd. Het wat lange middenstuk is iets gezonken(Fabe). De lengte en het gebruik van het voorbeen  is excellent. Maar hij moet krachtiger worden in de achterhand, stabieler op de knie, wil hij de belasting in het werk aan kunnen.

Uit de lijn van  RITSKE : 2

Cat. 87: Anders X Beart X Ruerd  X Gerlof  X Marko
Het is de lijn waar eens Lammert 260 uit kwam. De moeder van 1.68 is ster en heeft met Anders twee nazaten ster. De grootmoeder is stamboek- pref. met vijf sterren. Na de moeder komen  drie preferente  schakels. Gelet op de vererving index van Anders is er veel compensatie nodig vanuit de moederlijn. Beart draagt zeker bij.
De hengst van 1.66 heeft allure, in zijn bouw is er lengte in de rechte croupe, maar zou de schouderpartij breder mogen en met meer schoft. De stap  is ruim maar kan soepeler, de draf is in balans met ruimte en schakelend vermogen; het voorbeen grijpt  goed naar voren. Maar het kan  krachtiger.

Cat. 119: Gjalt X Karst X Naen X Freark X Gerke: Zandra;stam 47.
De moeder is 1.62, en ster –preferent 4*, de grootmoeder leverde 17 veulens w.v . 7 ster.
De stammoeder Zandra ken ik vanuit mijn geboortedorp, het was een fraai en temperamentvol paard en als tuigpaard een natuurtalent met een enorme inzet. 
Met tweemaal Naen en eenmaal Doeke, vader van Karst, heeft de hengst onverwant bloed.
Zijn verwantschaps % is  het laagste in de jaargang. Hij  is jeugdig, luxe en gelijnd en heeft fijn-hard beenwerk. Hij mist nog de hengstenuitdrukking. In stap is hij correct en actief en zet hij het voorbeen goed naar voren weg. In draf was hij wat gehaast en mocht hij meer gaan zitten en in de voorhand rijzen.



Ermelo:
Dat de jury de  “tweede helft” van de derde bezichtiging opschuift naar Ermelo zorgde voor minder druk. Hengsten die voorheen werden afgewezen krijgen nu een kans. “Zo gaan we er mee om”, aldus  de Boer, voorzitter hengstenjury.
Het is nu hopen dat de hengsten fris blijven, soepel in de rug en aan de  minder nageeflijke kant. Het lijkt me zinvol dat er niet alleen in Ermelo (Hamminga) , maar ook thuis met kundige supervisie wordt  gereden. En het meest hoop ik dat de jonge dieren door verstandige trainingsarbeid bespierder worden in de achterhand en conditie opbouwen.
Het  is afwachten uit hoeveel en welke hengsten jaargang 2015 zal bestaan.
Het is, aldus Hellinga, reëel om gemiddeld in een jaargang te rekenen op vijf hengsten.
Van die hengsten zijn er dan weer weinigen die goed fokken.
Zelfs kampioenen ( Time, Maurus, Haitse, Uldrik…)en toppers in de sport (Peke, Gaye, Wierd, Tsjabring, Olgert, Adel, Anders) maken de hoge verwachtingen niet waar.
Maar iedere nieuwe jaargang geeft hoop op een of twee hengsten die wel een positieve bijdrage leveren. Daar zien we gespannen naar uit!

NOG TWEE HENGSTEN ER BIJ.
Bij de na- en herkeuring op 16 Januari werden nog twee hengsten
toegelaten. Het totaal komt  nu op 31 hengsten. 

1. Cat. 220: Thorben X Ulbert X Feitse X Oege: INA, model- pref.;Klasina St/pref; 
Met deze hengst komt Thorben op een 100 % resultaat: vier uit vier.
Deze hengst kwam wegens ziekte niet op de HK in actie.. Hij komt uit de merrielijn van Leyendecker uit Witmarsum met in de basis de top fokmerries Ina en Klasina; stam 25. De moeder had in 2014 een 1e  premie veulen, volle broer. 
De jonge hengst heeft allure, een fraaie bovenlijn, mooi schoft. Hij kon minder steil en breder in de schouder. Hij stapt krachtig en soepel door het lijf. In draf is hij ruim en soepel, maar kon hij nog iets meer gaan zitten.

1. Cat. 18: Anders X Beart X Nykle X Leffert; stam 70
Deze Anders vond genade in de ogen van de herkeuringsjury. De hengsten van de moederlijn zijn bovengemiddeld. Die compensatie heeft Anders nodig. De moeder kreeg 3X een eerste premie, was fokdag kampioen en door haar eerste vier nakomelingen preferent.
In modern type, het gelijnd zijn en de  luxe heeft de hengst veel moois. Voor een dekhengst gunde men hem wat extra’s  in model en beweging, vooral meer kracht in de achterhand.
In dat laatste kan hij deze zomer groeien.


Schematisch overzicht zes lijnen hengsten